Liceum Ogólnokształcące w Sandomierzu na krawędzi skarpy
Historia Collegium Gostomianum sięga 1602 roku, kiedy to wojewoda poznański i kasztelan sandomierski Hieronim Gostomski ufundował dla zakonu jezuitów okazały kompleks. Prace budowlane trwały w latach 1602–1615 pod kierunkiem jezuickiego architekta Michała Hintza. Monumentalny gmach usytuowano w wyjątkowym miejscu – na krawędzi skarpy wiślanej, tuż obok kościoła parafialnego św. Piotra, którego początki sięgały 1166 roku (od 1714 roku kościół ten pełnił funkcję świątyni klasztornej).
Pierwotny zespół składał się z dwóch skrzydeł:
- Skrzydło wschodnie – od początku zaprojektowane z myślą o nowoczesnej szkole średniej.
- Skrzydło południowe – przeznaczone na klauzurę klasztorną.
Collegium Gostomianum w Sandomierzu. Centrum edukacji, kultury i gospodarki
W XVII i XVIII wieku sandomierski klasztor wyrósł na jeden z najważniejszych ośrodków w regionie. W 1636 roku utworzono tu seminarium duchowe dla archidiakonatu sandomierskiego, a opiece jezuitów powierzono jego prowadzenie. Prężnie działał teatr szkolny, a słynne winnice klasztorne zaopatrywały w wino domy zakonne w całej Polsce i na Litwie. Z ośrodkiem związani byli wybitni przedstawiciele epoki, m.in. Gabriel Rzączyński – ceniony fizjograf i ornitolog – oraz architekt Józef Karsznicki.
Trudne wieki i zniszczenia budynku
Przełom w dziejach obiektu nastąpił w 1773 roku wraz z kasatą zakonu jezuitów. Klasztor przeszedł wówczas pod zarząd Komisji Edukacji Narodowej. Skrzydło wschodnie niezmiennie służyło celom edukacyjnym, jednak skrzydło południowe dotknął tragiczny los. Po pożarze w 1813 roku, mimo licznych prób adaptacji, stopniowo niszczało, aż w końcu przestało istnieć. Kolejny trudny sprawdzian nadszedł podczas II wojny światowej, gdy gmach przeznaczono na cele wojskowe. Po wojnie aż do 1986 roku w budynku kontynuowało tradycję I Liceum Ogólnokształcące.
Perła architektury w Sandomierzu. Powrót do dawnej roli
Collegium Gostomianum zachwyca nie tylko swoją historią, ale i architekturą. Stanowi charakterystyczną dominantę w panoramie Sandomierza oglądanej od strony Wisły. Wewnątrz budynku zachował się unikatowy układ przestrzenny oraz wystrój architektury, na czele z ocalałą w dwóch kondygnacjach eliptyczną klatką schodową – stanowiącą pierwszą tego typu konstrukcję w historii polskiej architektury.
Koncepcja pełnej renowacji zabytku oraz przywrócenia mu pierwotnej funkcji edukacyjnej zyskała najwyższe uznanie Rady Konserwatorskiej przy Generalnym Konserwatorze Zabytków. Dzięki tym staraniom, we wrześniu 2001 roku, I Liceum Ogólnokształcące uroczyście powróciło do swojej historycznej, macierzystej siedziby. W murach zabytkowego budynku 1 września, wystartował kolejny rok szkolny.
Collegium Gostomianum w Sandomierzu. Zdjęcia
11
Drodzy Uczniowie. Korytarze błyszczą, sale lekcyjne pachną świeżością, a my nie możemy się doczekać Waszego gwaru i dobrej energii. Wakacje powoli dobiegają końca, ale mamy nadzieję, że ten rok szkolny przyniesie Wam mnóstwo pięknych chwil, sukcesów i nowych przyjaźni. Do zobaczenia 1 września - czytamy na fanpage I LO Collegium Gostomianum w Sandomierzu.
Źródło: I Liceum Ogólnokształcące Collegium Gostomianum w Sandomierzu
