Mroczne odkrycie w Sali Naciekowej. Ślady z XI wieku
Podczas prac badawczych w głębi jaskini, a dokładnie w namulisku Sali Naciekowej, archeolodzy dokonali niezwykłego i intrygującego odkrycia. Odnaleziono tam szczątki ceramiki oraz kości zwierzęce, należące do dzika lub świni domowej, które datuje się na XI–XII wiek.
Dla badaczy to niezaprzeczalny dowód na to, że podziemne komnaty służyły ludziom już w czasach wczesnego średniowiecza. Naczynia i kości mogą stanowić mroczny ślad po dawnych mieszkańcach, kryjówce zbójców lub tajemniczych ucztach urządzanych w całkowitych ciemnościach. Miejsce to od stuleci przyciągało poszukiwaczy przygód i uciekinierów szukających schronienia przed światem.
Architektoniczny majstersztyk natury: 4 poziomy i 22 metry deniwelacji
Jaskinia Zbójecka wyróżnia się niezwykle skomplikowaną strukturą geologiczną, która powstała w wapieniach dewońskich w okresie pliocenu. Cały podziemny labirynt posiada aż 4 poziomy korytarzy — od obszernej sali wstępnej po głębokie, ciasne studnie i dolne komory.
Łączna długość poznanych korytarzy wynosi ponad 160 metrów (według szczegółowych pomiarów geologicznych sięga nawet 174 metrów), a łączna deniwelacja to 22 metry. Trójkątny otwór wejściowy znajduje się na wysokości 312 m n.p.m., około 20 metrów nad dnem wąwozu pod efektownym okapem skalnym. Tak unikalne ukształtowanie sprawia, że jaskinia uchodzi za jedną z najciekawszych form krasowych w całym regionie świętokrzyskim.
6
Legenda o zbóju Madeju i najeżonym nożami łożu
Nazwa jaskini nie jest dziełem przypadku — wiąże się z nią słynna ludowa legenda o zbóju Madeju. Według podań ten okrutny rozbójnik zamieszkiwał tutejszą grotę i bezwzględnie napadał na kupców oraz podróżnych przemierzających dawny trakt z Krakowa.
Opowieści głoszą, że skala zbrodni Madeja była tak ogromna, iż w samym piekle czekało na niego specjalne narzędzie tortur — najeżone ostrymi nożami "Madejowe łoże". Przerażony wizją wiecznych mąk zbój postanowił jednak odpokutować swoje grzechy i zmienić swoje życie. Stąd też pochodzi znane polskie powiedzenie frazeologiczne, a pamięć o zbójniku trwa w Łagowie do dziś.
Podziemne królestwo nietoperzy i unikalna przyroda Wąwozu Dule
Głębiny Jaskini Zbójeckiej stanowią cenny rezerwat fauny jaskiniowej. To wyjątkowe podziemne królestwo nietoperzy, pośród których zimują m.in. podkowiec mały, nocek rudy oraz nocek duży.
Co więcej, jest to jedyne miejsce w regionie świętokrzyskim, w którym zaobserwowano stygobionty — rzadkie, ślepe organizmy przystosowane wyłącznie do życia w podziemnych wodach. W mrocznych zakamarkach można spotkać także unikalne gatunki pająków jaskiniowych, takich jak Porrhomma egeria. Sama jaskinia położona jest w malowniczym Wąwozie Dule, który według hipotez geologów powstał w wyniku zawalenia się olbrzymiej jaskini krasowej.
Informacje dla zwiedzających
Planujesz wyprawę do Jaskini Zbójeckiej? Oto najważniejsze wskazówki przed drogą:
- Dojazd i lokalizacja: Jaskinia znajduje się na obrzeżach Łagowa. Jadąc drogą DK74 lub DW756, należy skręcić w ulicę Podskale, a następnie ulicą Dule udać się do wylotu wąwozu, gdzie dostępny jest parking.
- Ekwipunek: W jaskini panuje całkowity brak elektrycznego oświetlenia. Niezbędna jest własna latarka lub czołówka oraz solidne, dobre buty trekkingowe.
- Trudność zwiedzania: Pierwsze kilkadziesiąt metrów (Korytarz Wstępny i Duża Sala) jest łatwo dostępne i można je bezpiecznie przejść. Zwiedzanie niższych poziomów i ciasnych studni wymaga odpowiedniego sprzętu oraz umiejętności speleologicznych.
- Bilety i godziny: Wstęp do jaskini i Wąwozu Dule jest całkowicie bezpłatny, a obiekt można odwiedzać przez cały rok.
Zobacz też Lapidarium w Łagowie
40
źródła: Państwowy Instytut Geologiczny, Związek Gmin Gór Świętokrzyskich, Gmina Łagów, navtur.pl
