Luksusowa porcelana i finansowe dno? Wielki paradoks słynnego miasteczka w Świętokrzyskiem

Województwo świętokrzyskie to region ogromnych kontrastów, a Ćmielów jest tego najbardziej jaskrawym przykładem. Podczas gdy podkielecka Morawica od lat bryluje w rankingach jako regionalny lider zamożności małych miast (6 044,42 zł na mieszkańca), Ćmielów – mimo światowej sławy swojej marki – finansowo niemal szoruje o dno. Najnowszy Ranking Zamożności Samorządów 2025 (opracowany przez pismo „Wspólnota”) wskazuje, że to właśnie Ćmielów jest najbiedniejszym małym miastem w regionie pod względem dochodów per capita

Ławka w kształcie filiżanki na rynku w Ćmielowie. O finansach najbiedniejszych miast regionu czytaj w Eska Kielce.
Autor: Agnieszka Jędrasik Otwarcie porcelanowego rynku w Ćmielowie

Ćmielów, Polska stolica porcelany z najniższym dochodem

To finansowy paradoks, miasto, które kojarzy się z luksusem i najwyższej jakości kunsztem rzemieślniczym, dysponuje najmniejszymi środkami na mieszkańca w swojej kategorii w całym województwie. Zamożność per capita w Ćmielowie wyniosła zaledwie 5 373,48 zł. Ten wynik plasuje gminę na odległym 662. miejscu w Polsce (na 718 sklasyfikowanych miasteczek)

Czarna lista 5 najbiedniejszych małych miast w regionie (zamożność per capita 2023):

  1. Ćmielów (powiat ostrowiecki) – 5 373,48 zł (662. miejsce w kraju).
  2. Nowy Korczyn (powiat buski) – 5 681,25 zł (684. miejsce w kraju).
  3. Opatowiec (powiat kazimierski) – 5 751,37 zł (22, 288).
  4. Łopuszno (powiat kielecki) – 5 823,16 zł (580. miejsce w kraju).
  5. Zawichost (powiat sandomierski) – 6 101,74 zł (575. miejsce w kraju)
Kielce Radio ESKA Google News

Maruderzy finansowi. Gdzie budżety są najbardziej niestabilne?

Jeśli jednak zmienimy optykę i spojrzymy na wskaźnik stabilności budżetu (indeks syntetyczny oparty na 7 kluczowych wskaźnikach), lista maruderów w regionie wygląda jeszcze gorzej. W Rankingu Finansowym 2025 najniższe miejsca w województwie zajmują:

  • Łagów – z drastycznie niskim indeksem 1,98 (713. miejsce w Polsce na 718 jednostek).
  • Bodzentyn – indeks 2,01 (712. miejsce w kraju)

Niska pozycja tych miast wynika z faktu, że są one niemal całkowicie uzależnione od subwencji i dotacji zewnętrznych, przy jednoczesnej bardzo niskiej bazie dochodów własnych.

Skarby Ćmielowa. Od „Białego Złota” po gitary legend

Mimo bolesnych danych w tabelach, Ćmielów stawia wszystko na jedną kartę: turystykę unikatową na skalę światową.

  • Różowa Porcelana. Ćmielów to jedyna manufaktura w Europie produkująca wyroby z różowej porcelany według patentu Bronisława Kryńskiego z 1936 roku. Jej receptura, zawierająca domieszkę złota i wymagająca aż 11 składników, była poszukiwana przez 70 lat.
  • Porcelanowy Rynek. Po rewitalizacji centrum miasta stało się wizytówką regionu – turyści mogą odpocząć na ławkach w kształcie ogromnych filiżanek przy fontannie nawiązującej do fasonu Empire.
  • STRATOCASTLE – Nowa potęga regionu. Największą sensacją jest otwarcie (24 maja 2026 r.) Stratocastle na zamku w Ćmielowie. To największa na świecie galeria gitar z autografami legend muzyki. W zrewitalizowanych ruinach zamku Krzysztofa Szydłowieckiego będzie można zobaczyć setki instrumentów podpisanych przez największe gwiazdy rocka, a ambasadorem projektu jest m.in. Andrzej Seweryn

Dlaczego jest tak ciężko? Diagnoza „biedy”

Eksperci wskazują, że niska pozycja Ćmielowa w rankingach to efekt splotu problemów strukturalnych:

  1. Zapaść przemysłowa. Jeden, nawet prestiżowy zakład, nie jest w stanie utrzymać całej gminy, jeśli brakuje innych, zdywersyfikowanych źródeł podatku CIT i od nieruchomości.
  2. Problemy demograficzne. Małe miasteczka wyludniają się najszybciej, co oznacza mniejsze wpływy z podatku PIT (wskaźnik W7).
  3. Wysokie koszty sztywne. Obciążenie wydatków bieżących wynagrodzeniami (wskaźnik W4) w najbiedniejszych jednostkach często przekracza możliwości inwestycyjne

Ćmielów, ze swoim nowym "Zamkiem Gitar" i "Żywym Muzeum Porcelany", próbuje udowodnić, że marka i historia mogą stać się kołem zamachowym, które w kolejnych latach wyciągnie miasto z finansowego dna.