Miasta walczą o przetrwanie. Demograficzna katastrofa w Polsce

2026-05-02 16:25

Coraz mniej mieszkańców, starzejące się społeczeństwo i rosnące wyzwania dla lokalnych samorządów – to rzeczywistość wielu średnich miast w Polsce. W odpowiedzi na ten trend część ośrodków decyduje się na nowe podejście i zacieśnianie współpracy, by wspólnie szukać sposobów na zatrzymanie ludzi i poprawę jakości życia.

Te miasta walczą o przetrwanie. Demograficzna katastrofa w Polsce

i

Autor: Pictofotius/ Shutterstock

Ostrowiec Świętokrzyski, Starachowice i Skarżysko-Kamienna zacieśniają współpracę w ramach tzw. Trójmiasta nad Kamienną. Powód jest jeden – szybko postępująca depopulacja, która szczególnie uderza w średnie miasta.

Z danych GUS wynika, że województwo świętokrzyskie jest najszybciej starzejącym się regionem w Polsce. Liczba urodzeń spada, a struktura wieku przypomina „wrzeciono z wąską podstawą”, charakterystyczne dla społeczeństw starzejących się.

Czytaj też: Wizja sztucznej inteligencji przeraża i fascynuje. Tak zmieni się Polska w 100 lat

Dramatyczne dane demograficzne

Sytuacja w północnej części regionu jest szczególnie trudna:

  • Skarżysko-Kamienna – indeks starzenia: 274
  • Ostrowiec Świętokrzyski – 269, mediana wieku: 47,9 lat
  • Starachowice – 258
  • ponad 31 proc. mieszkańców to osoby w wieku emerytalnym
  • w latach 2016–2022 ubyło ok. 10–11 proc. mieszkańców

Koniec rywalizacji, czas na współpracę

Samorządowcy podkreślają, że dotychczasowa konkurencja między miastami przestaje mieć sens. – Współpraca w wielu zakresach będzie po prostu koniecznością, a nie tylko kaprysem – ocenia Marek Materek, prezydent Starachowic. Wspólne działania obejmują m.in. rozwój gospodarczy i integrację lokalnych przedsiębiorców. Władze chcą budować silny rynek oparty na lokalnym kapitale, zamiast liczyć wyłącznie na dużych inwestorów z zewnątrz.

„Miasto kieszonkowe” zamiast metropolii

Jednym z pomysłów jest tworzenie tzw. „miast kieszonkowych” – spokojnych, bezpiecznych i tańszych alternatyw dla dużych aglomeracji. Atutem ma być jakość życia i dostępność usług. Skarżysko-Kamienna planuje wprowadzenie bezpłatnej komunikacji miejskiej, a Ostrowiec inwestuje w rozwój terenów przemysłowych i budownictwo społeczne – do 2029 roku ma powstać blisko 200 mieszkań o niskim czynszu.

Młodzi mają inne oczekiwania

Eksperci wskazują, że kluczowe dla zatrzymania mieszkańców są:

  • stabilna praca
  • dostępne cenowo mieszkania
  • jakość życia i oferta czasu wolnego

Coraz więcej osób szuka alternatywy dla dużych miast, wybierając mniejsze ośrodki oferujące spokój i niższe koszty życia – zwłaszcza przy rosnącej popularności pracy zdalnej.

Najpiękniejsze miasta świata. To klejnoty naszej planety