Nie trzeba wyjeżdżać na Mazury, by poczuć wakacyjny klimat. Zaledwie kilkanaście kilometrów od kieleckiego rynku znajduje się zbiornik, który dla wielu stał się obowiązkowym punktem na mapie letniego wypoczynku. Przyciąga nie tylko piaszczystym brzegiem, ale i infrastrukturą, która pozwala zaplanować cały dzień bez chwili nudy. Co sprawia, że to właśnie ten zalew pod Kielcami cieszy się tak dużą popularnością i czego mogą spodziewać się ci, którzy odwiedzą go po raz pierwszy?
W sercu jodłowego lasu
Lokalizacja to jeden z największych atutów tego miejsca. Zalew w Borkowie położony jest na terenie gminy Daleszyce, w otulinie Cisowsko-Orłowińskiego Parku Krajobrazowego. Cały akwen, zajmujący powierzchnię około 36 hektarów, znajduje się w dolinie rzeki Belnianki, otoczony gęstymi lasami. Taka lokalizacja sprawia, że nawet w najbardziej upalne dni można tu liczyć na odrobinę cienia i świeże powietrze, które jest znakiem rozpoznawczym tej części regionu.
Dojazd z Kielc jest wyjątkowo prosty i szybki. Samochodem podróż zajmuje zazwyczaj mniej niż pół godziny, a dla osób niezmotoryzowanych dostępna jest komunikacja miejska. Linia autobusowa numer 11 kursuje z kieleckiego dworca przez Daleszyce bezpośrednio w pobliże zbiornika, co czyni go jednym z najłatwiej dostępnych miejsc dla osób szukających odpowiedzi na pytanie, gdzie nad wodę w Świętokrzyskiem można udać się bez własnego auta.
Pół wieku historii i wielkie zmiany
Zbiornik w Borkowie nie jest tworem natury, lecz efektem pracy ludzkich rąk. Powstał w latach 1970–1971 jako obiekt o charakterze retencyjno-rekreacyjnym. Przez ponad pięć dekad służył mieszkańcom, choć jego historia nie zawsze była spokojna. Podczas wielkiej powodzi w 2001 roku gwałtowny przybór wody przerwał wały w kilku miejscach, co doprowadziło do czasowego zniszczenia obiektu. Zalew został jednak odbudowany i od lat znów pełni rolę głównego ośrodka letniskowego w tej części województwa.
Obecnie miejsce to stoi u progu ogromnej metamorfozy. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie ogłosiło plan kompleksowej modernizacji, której wartość szacuje się na 95 milionów złotych. Inwestycja, która ma zakończyć się w 2029 roku, obejmuje nie tylko wzmocnienie zapór i jazu, ale przede wszystkim gruntowne odmulenie czaszy zbiornika. Dzięki temu akwen odzyska swoją pierwotną głębokość, która średnio wynosi około 2 metrów, choć w najgłębszych punktach przy tamie sięga ponad 4 metrów. Prace mają być prowadzone tak, by w miarę możliwości nie zakłócać ruchu turystycznego w szczycie sezonu.
Piasek, woda i bezpieczeństwo
Sercem Borkowa jest bez wątpienia kąpielisko z piaszczystą plażą o długości około 300 metrów. To tutaj koncentruje się życie towarzyskie. Plaża oferuje sporo miejsca do rozłożenia koca, a nad bezpieczeństwem osób wchodzących do wody w wyznaczonych strefach czuwają ratownicy. Sezon kąpielowy zazwyczaj trwa tu od końcówki czerwca do końca sierpnia, a regularne badania jakości wody prowadzone przez sanepid pozwalają na bezpieczne korzystanie z uroków zalewu.
Temperatura wody w Borkowie w letnie miesiące jest zazwyczaj bardzo zachęcająca. W lipcu i sierpniu często osiąga ona wartości w granicach 22–24 stopni Celsjusza, co przy stosunkowo niewielkiej głębokości zbiornika sprawia, że kąpiel jest przyjemna nawet dla osób bardziej wrażliwych na chłód. Na środku zalewu znajdują się dwie porośnięte roślinnością wyspy, które dodają miejscu charakteru i stanowią ciekawy punkt orientacyjny dla osób pływających dalej od brzegu.
Aktywnie na falach i na brzegu
Dla tych, którzy nie lubią spędzać całego dnia na leżaku, Borków przygotował bogatą ofertę aktywnego wypoczynku. Na miejscu działa wypożyczalnia sprzętu wodnego, gdzie dominują rowery wodne oraz kajaki. Pływanie nimi po 36-hektarowym akwenie pozwala spojrzeć na okoliczne lasy z zupełnie innej perspektywy. Oprócz tradycyjnych jednostek pływających, fani dwóch kółek mogą spróbować swoich sił na gokartach rowerowych, które świetnie sprawdzają się na okolicznych alejkach.
Na lądzie również nie brakuje sportowych emocji. Przy plaży zlokalizowane są boiska do siatkówki plażowej, które w słoneczne dni niemal nigdy nie są puste. Dostępne są także miejsca do gry w piłkę nożną oraz koszykówkę, a dla miłośników ćwiczeń siłowych przygotowano siłownię na świeżym powietrzu. Charakterystycznym elementem borkowskiego krajobrazu jest molo, które nie tylko służy jako punkt widokowy, ale jest też ulubionym miejscem spacerów wieczorową porą, kiedy zyskuje nastrojowe oświetlenie.
Rodzinny przystanek i zaplecze
Borków to częsty wybór rodzin z dziećmi. Oprócz płytkiej wody przy brzegu, najmłodsi mogą korzystać z placu zabaw, dmuchanych zamków czy zjeżdżalni. W okolicznych ośrodkach, takich jak Uroczysko, oferta jest jeszcze szersza — od letnich basenów po specjalne strefy gier i bawialnie. Takie zaplecze sprawia, że weekend pod Kielcami może być udany nawet wtedy, gdy temperatura wody nie zachęca do długich kąpieli.
Zaplecze gastronomiczne jest tu typowo letniskowe. Wzdłuż deptaka i w pobliżu plaży działają liczne bary sezonowe oraz punkty handlowe, w których można kupić lody, gofry czy szybkie przekąski. W pobliżu nie brakuje też opcji noclegowych — od pensjonatów i agroturystyki, po pola namiotowe i miejsca dla kamperów, co przyciąga turystów na dłuższe pobyty.
Na dwóch kółkach wokół wody
Miejscowość jest ważnym punktem dla miłośników turystyki rowerowej. Przez Borków przebiega Wschodni Szlak Rowerowy Green Velo, a przy tamie wyznaczono Miejsce Obsługi Rowerzystów wyposażone w wiatę i stojaki. Wokół samego zalewu poprowadzono rekreacyjną ścieżkę pieszo-rowerową o długości około 5,5 kilometra.
Warto jednak pamiętać o pewnym technicznym utrudnieniu: trasa wokół zbiornika nie tworzy pełnej pętli ze względu na brak mostu w miejscu, gdzie Belnianka wpada do zalewu. Mimo to, przejażdżka asfaltowymi i gruntowymi odcinkami w cieniu drzew to doskonałe uzupełnienie dnia nad wodą. Dla bardziej ambitnych cyklistów okolica oferuje szlaki prowadzące w stronę Słopca, gdzie można zobaczyć zabytkowy dwór z XVIII wieku oraz ruiny starego młyna.
Praktyczne informacje przed wyjazdem
Wybierając się do Borkowa, warto pamiętać o kilku logistycznych szczegółach. Samochód można zostawić na dużym parkingu przy zaporze, skąd jest już tylko kilka kroków do głównej plaży i molo. Choć wstęp na teren ogólnodostępny jest darmowy, niektóre atrakcje, takie jak wypożyczenie sprzętu czy wstęp do prywatnych stref rekreacyjnych, są płatne. Na miejscu dostępne są toalety oraz miejsca, gdzie po wcześniejszym uzgodnieniu można legalnie rozpalić grilla.
Planując letni odpoczynek, dobrze jest sprawdzać aktualne komunikaty sanepidu, ponieważ zdarza się, że przy bardzo wysokich temperaturach w wodzie mogą pojawić się sinice, co skutkuje czasowym zakazem kąpieli. Niemniej jednak, bogata oferta lądowa sprawia, że nawet w takie dni Borków pozostaje atrakcyjnym celem podróży.
Atrakcje Świętokrzyskiego mają wiele twarzy, ale to właśnie Zalew w Borkowie jest jedną z najbardziej przystępnych i wszechstronnych propozycji na gorące miesiące. To miejsce, które najlepiej sprawdzi się w przypadku osób szukających sprawnej organizacji i dużej liczby rozrywek w jednym miejscu. Niezależnie od tego, czy planujecie aktywny trening na kajaku, czy po prostu chcecie poczytać książkę na piaszczystym brzegu, ten podkielecki akwen oferuje klimat, którego trudno szukać w innych częściach regionu. To solidna opcja na szybki, jednodniowy reset bez konieczności planowania dalekiej wyprawy.