Średnia płaca pod lupą - 7885 złotych i nagłe spowolnienie
We wrześniu 2026 roku przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw w województwie świętokrzyskim ukształtowało się na poziomie 7884,99 zł. Choć kwota ta na papierze może wyglądać stabilnie, głębsza analiza dynamiki zmian ujawnia niepokojący trend. W stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego płace wzrosły zaledwie o 3,5%. Aby zrozumieć skalę spowolnienia, warto przypomnieć, że jeszcze rok wcześniej.
Gdy zestawimy lokalne zarobki z sytuacją w skali całego kraju, ujawnia się potężna wyrwa finansowa. Średnie przeciętne wynagrodzenie w polskim sektorze przedsiębiorstw sięgnęło w tym samym czasie 9266,48 zł brutto, rosnąc w tempie 5,9% rocznie. Oznacza to, że przeciętny pracownik w województwie świętokrzyskim zarabia miesięcznie o blisko 1381 złotych mniej niż wynosi średnia krajowa.
We wrześniu 2026 roku w województwie świętokrzyskim przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw wyniosło 7885 zł i było o 3,5% wyższe od zanotowanego rok wcześniej, przy czym skala wzrostu była niższa niż przed rokiem, kiedy to wzrost wynagrodzeń wyniósł 7,5%. Z kolei w porównaniu z miesiącem poprzednim, czyli z sierpniem bieżącego roku, wynagrodzenie było niższe o półtorej procent - mówi Aneta Królik z kieleckiego GUS-u.
W skali pierwszych dziewięciu miesięcy 2026 roku przeciętne wynagrodzenie w regionie wyniosło 7867,47 zł brutto, co oznacza wzrost o 3,4% r/r – wobec aż 8,9% wzrostu odnotowanego w analogicznym okresie 2025 roku. Ogólnopolska średnia za trzy kwartały osiągnęła natomiast poziom 9353,52 zł brutto.
Regionalna drabina płac. Od liderów IT po głęboki dół w gastronomii
Statystyczna średnia wynosząca niespełna 7,9 tys. zł brutto jest jednak pojęciem mocno abstrakcyjnym, ponieważ sytuacja finansowa pracowników zależy przede wszystkim od branży, w której są zatrudnieni. W województwie świętokrzyskim rysuje się bardzo wyraźne rozwarstwienie dochodowe – różnica między najlepiej a najmniej płatnymi sektorami przekracza 2,6 tys. zł brutto miesięcznie.
Oto jak przedstawia się układ sił na płacowej mapie regionu we wrześniu 2026 roku:
- Sektor nieruchomości i nowoczesnych technologii na czele. Najwyższe przeciętne pensje odnotowano w obsłudze rynku nieruchomości – średnio 8750,66 zł brutto (choć warto zauważyć, że w tej branży płace spadły o 5,1% r/r). Tuż za nią plasuje się branża informacji i komunikacji, obejmująca sektor IT, ze średnią 8643,86 zł brutto (+8,3% r/r). Z kolei w działalności profesjonalnej, naukowej i technicznej zarobki sięgnęły 8440,99 zł brutto, notując najwyższy dynamizm wzrostu – aż o 10,5% w ujęciu rocznym.
- Przemysł trzyma poziom, ale nie bije rekordów. W przetwórstwie przemysłowym, stanowiącym trzon lokalnej gospodarki zatrudniający ponad 58 tys. osób, średnia pensja wyniosła 8291,20 zł brutto, co oznacza wzrost o 3,6% r/r. Sektor transportu i gospodarki magazynowej zaoferował przeciętnie 7726,22 zł brutto (+7,8% r/r), a branża dostawy wody i gospodarowania odpadami – 7691,92 zł brutto (+2,1% r/r).
- Zaskakujące spadki i trudna codzienność handlu. Sektor budowlany, mimo wysokiej dynamiki produkcji budowlano-montażowej, zanotował spadek przeciętnych płac o 0,7% r/r, do poziomu 7602,67 zł brutto (za okres dziewięciu miesięcy spadek płac w budownictwie wyniósł aż 4,0%). W handlu i naprawie pojazdów, zatrudniających ponad 19 tys. osób, pensje wzrosły symbolicznie o 1,2% r/r, osiągając 6872,37 zł brutto. W branży administrowania i działalności wspierającej wypłaty skoczyły wprawdzie rocznie o 12,1%, lecz zatrzymały się na skromnym poziomie 6338,25 zł brutto.
- Gastronomia na szarym końcu. Najtrudniejsza sytuacja płacowa panuje w zakwaterowaniu i gastronomii. Przeciętna pensja wyniosła tam zaledwie 6080,30 zł brutto. To kwota o niemal 25% niższa od średniej wojewódzkiej i odchylona o ponad 34% od średniej krajowej.
Poniższa tabela szczegółowo obrazuje przeciętne miesięczne wynagrodzenia brutto oraz ich roczną dynamikę w poszczególnych sekcjach sektora przedsiębiorstw województwa świętokrzyskiego we wrześniu 2026 roku.
| Sekcja gospodarki | Przeciętne wynagrodzenie brutto (wrzesień 2026 r.) | Dynamika roczna (wrzesień 2025 = 100) | Odchylenie od średniej wojewódzkiej |
|---|---|---|---|
| Obsługa rynku nieruchomości | 8750,66 zł | 94,9% (-5,1%) | +11,0% |
| Informacja i komunikacja (IT) | 8643,86 zł | 108,3% (+8,3%) | +9,6% |
| Działalność profesjonalna i naukowa | 8440,99 zł | 110,5% (+10,5%) | +7,1% |
| Przemysł ogółem | 8339,62 zł | 103,2% (+3,2%) | +5,8% |
| Transport i gospodarka magazynowa | 7726,22 zł | 107,8% (+7,8%) | -2,0% |
| Dostawa wody i gospodarka odpadami | 7691,92 zł | 102,1% (+2,1%) | -2,4% |
| Budownictwo | 7602,67 zł | 99,3% (-0,7%) | -3,6% |
| Handel i naprawa pojazdów | 6872,37 zł | 101,2% (+1,2%) | -12,8% |
| Administrowanie i działalność wspierająca | 6338,25 zł | 112,1% (+12,1%) | -19,6% |
| Zakwaterowanie i gastronomia | 6080,30 zł | 107,4% (+7,4%) | -22,9% |
Kosztowa pętla na szyi biznesu. Dlaczego firmy nie dają podwyżek?
Zahamowanie wzrostu płac nie wynika z złej woli pracodawców, lecz z potężnej presji kosztowej, która paraliżuje lokalny biznes. Przedsiębiorcy w Świętokrzyskiem musieli przestawić swoje budżety na tryb przetrwania, a kluczowym obciążeniem stały się rachunki za prąd, gaz i paliwa.
Z badań koniunktury gospodarczej przeprowadzonych w październiku 2026 roku przez Główny Urząd Statystyczny wynika, że rosnące ceny energii i paliw są wskazywane jako główne źródło wzrostu kosztów funkcjonowania przez niemal wszystkie podmioty w regionie. Czynnik ten wymienia aż 95,3% firm handlu detalicznego, 94,6% zakładów przetwórstwa przemysłowego oraz 90,9% przedsiębiorstw budowlanych. Dodatkowo ponad 70% firm przemysłowych zmaga się z podwyżkami cen surowców, komponentów i usług obcych.
W handlu hurtowym główną barierą stały się bezpośrednio koszty zatrudnienia – wskazało na nie aż 79,2% przedsiębiorców. Z kolei w budownictwie niemal połowa podmiotów skarży się na wysokie koszty finansowania zewnętrznego, w tym odsetki od kredytów i pożyczek.
W efekcie pracodawcy drastycznie ograniczają inwestycje i planowane rekrutacje. W handlu hurtowym aż 75,3% firm deklaruje odkładanie decyzji inwestycyjnych, a 67,4% spodziewa się konieczności redukcji zatrudnienia. O skali finansowego zaciskania pętli wokół regionalnego biznesu świadczy fakt, że na koniec września 2026 roku aż 20,7 tys. podmiotów zarejestrowanych w rejestrze REGON (co stanowi 15,3% wszystkich firm w województwie) miało zawieszoną działalność gospodarczą.
Portfel rolnika i ceny żywności. Zboża w górę, załamanie na rynku mięsa
Specyfika województwa świętokrzyskiego sprawia, że sytuacja finansowa tysięcy rodzin zależy bezpośrednio od koniunktury na rynku rolnym. Wrzesień 2026 roku przyniósł na wsi diametralnie różne sygnały cenowe – producenci zbóż mogli liczyć na lepsze stawki, podczas gdy hodowcy inwentarza znaleźli się pod ogromną presją.
W skupie za 1 decytonę pszenicy płacono średnio 89,36 zł, co oznacza wzrost o 12,2% w porównaniu z sierpniem i o 21,8% w relacji do września poprzedniego roku. Na targowiskach cena pszenicy dochodziła do 99,11 zł/dt. Skupowe ceny żyta skoczyły rocznie o 22,3%, osiągając poziom 70,00 zł za decytonę (na targowiskach 75,00 zł/dt).
Trudne chwile przeżywają producenci żywca. Cena skupu żywca wieprzowego spadła we wrześniu do 4,71 zł za kilogram, co oznacza drastyczny spadek o 26,7% w ujęciu rocznym i o 18,9% w odniesieniu do sierpnia. W efekcie relacja cen skupu trzody chlewnej do cen żyta na targowiskach obniżyła się do poziomu 6,3, co według ekonomistów oznacza wyraźne pogorszenie opłacalności tuczu.
Taniał również drób – za kilogram żywca drobiowego w skupie dostawcy otrzymywali średnio 5,05 zł (spadek o 19,0% r/r). Ceny skupu mleka ukształtowały się na poziomie 180,76 zł za hektolitr (około 1,81 zł za litr), co oznacza stawki o 16,7% niższe niż rok wcześniej. Z kolei za ziemniaki w skupie płacono średnio 53,33 zł/dt (-15,3% r/r), a na targowiskach 150,91 zł/dt (-13,6% r/r).
Światła i cienie świętokrzyskich portfeli
Obraz finansowy województwa świętokrzyskiego na przełomie trzech kwartałów 2026 roku jest wysoce niejednoznaczny. Z jednej strony branże wysokich technologii, obsługi nieruchomości czy doradztwa profesjonalnego oferują zarobki przekraczające 8,4–8,7 tys. zł brutto. Z drugiej strony masowe sekcje, takie jak handel, usługi wspierające czy gastronomia, pozostają w strefie niskich uposażeń.
Wyhamowanie rocznej dynamiki wzrostu płac do 3,5% w połączeniu z rosnącymi kosztami energii i paliw powoduje, że realna siła nabywcza mieszkańców regionu pozostaje pod silną presją. Dopóki lokalne przedsiębiorstwa nie złapią oddechu i nie obniżą kosztów operacyjnych, trudne będzie przełamanie barier wynagrodzeniowych i skrócenie dystansu finansowego dzielącego Świętokrzyskie od reszty kraju.