W ostatnich latach, ze względu na wyjątkowo łagodne zimy, kleszcze przestały być zagrożeniem sezonowym. Można je spotkać niemal w każdym miesiącu. Największa aktywność przypada jednak na okres od kwietnia do października – to właśnie wtedy do gabinetów lekarzy POZ trafia najwięcej pacjentów z chorobami odkleszczowymi.
Niepokojące statystyki
Dane są alarmujące. W ubiegłym roku w regionie na boreliozę leczyło się niemal 2 200 osób, podczas gdy rok wcześniej było ich 1 600. Szczyt zachorowań przypada na lipiec – tylko w tym jednym miesiącu ubiegłego roku do lekarzy pierwszego kontaktu zgłosiło się 550 pacjentów. Dla porównania, w całym 2024 roku odnotowano dotychczas niecałe 2 200 zgłoszeń.
Gdzie czyhają pajęczaki?
Wbrew obiegowej opinii, kleszcze nie skaczą z drzew.
— Kleszcze z reguły występują na niskiej roślinności – krzewinkach, źdźbłach traw czy roślinach zielnych, gdzie czekają na żywiciela — wyjaśnia Paweł Kosin z Nadleśnictwa Daleszyce. Spotkamy je wszędzie tam, gdzie jest wilgotno i zielono: w lasach, na łąkach, ale także w przestrzeniach zurbanizowanych, takich jak miejskie trawniki.
Borelioza – przeciwnik, którego nie wolno lekceważyć
Borelioza to infekcja bakteryjna, której nie wolno "przechodzić". Nieleczona może prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych, chorób stawów, a nawet konieczności hospitalizacji. Kluczowe jest rozpoznanie pierwszych objawów, które mogą wystąpić od 1 do 6 tygodni po ukąszeniu:
- Rumień wędrujący (czerwona plama, która się powiększa; jej zniknięcie nie oznacza wyzdrowienia!),
- Gorączka i dreszcze,
- Przewlekłe zmęczenie i bóle głowy,
- Uczucie ogólnego rozbicia.
Profilaktyka: Ubranie to Twoja tarcza
Eksperci podkreślają, że najskuteczniejszą bronią jest zapobieganie.
— Zawsze najskuteczniejsza jest profilaktyka związana z odpowiednim ubraniem – ubieranie się „na cebulkę”, długi rękaw, długa nogawka i wysokie buty. To skuteczna bariera mechaniczna. Warto też używać repelentów — przypomina Paweł Kosin. Po powrocie z zewnątrz należy dokładnie obejrzeć ciało i wytrzepać ubrania.
Jak bezpiecznie usunąć kleszcza?
Jeśli zauważysz kleszcza, liczy się czas. Badania wskazują, że jeśli usuniemy go w ciągu pierwszych 24 godzin, ryzyko zakażenia boreliozą jest minimalne.
Czego absolutnie nie robić?
- Nie wyciągaj go „gołymi” palcami.
- Nie rozgniataj, nie wyciskaj ani nie wykręcaj.
- Nie przypalaj.
- Nigdy nie smaruj kleszcza tłuszczem (oliwą), alkoholem ani lakierem. Powoduje to odcięcie dopływu powietrza, co zmusza kleszcza do wymiotów bezpośrednio do naszej krwi, drastycznie zwiększając ryzyko infekcji.
Do usunięcia najlepiej użyć pęsety lub specjalnych przyrządów dostępnych w aptekach. Miejsce po ukąszeniu należy zdezynfekować i obserwować. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek niepokojących objawów, należy niezwłocznie udać się do lekarza.
