To miasto w woj. świętokrzyskim zachwyca zabytkową dzwonnicą. To przy niej kręcono film Nałęckiego

Projekt mistrza Gersona i kunowski piaskowiec

Wchodząc na teren zespołu kościoła parafialnego pw. św. Władysława w Kunowie, wzrok od razu przyciąga charakterystyczna, murowana dzwonnica. Powstała w 1896 roku według projektu znanego polskiego malarza i architekta Wojciecha Gersona. Wzniesiono ją z miejscowego piaskowca, z którego wydobycia oraz obróbki Kunów słynął przez całe stulecia.

Obiekt stoi tuż obok późnorenesansowej świątyni wybudowanej w latach 1625–1642 z fundacji ks. Szymona Kocha. Cały kompleks sakralny, otoczony kamiennym murem ze stacjami Drogi Krzyżowej i zabytkową bramą, tworzy wyjątkową przestrzeń architektoniczną w powiecie ostrowieckim.

Filmowy plan zdjęciowy z 1977 roku

Walory historyczne i plenerowe Kunowa docenili twórcy polskiego kina. W 1977 roku miasto stało się tłem wydarzeń przedstawionych w filmie „Wszyscy i nikt” w reżyserii Konrada Nałęckiego — twórcy m.in. kultowego serialu „Czterej pancerni i pies”. Scenariusz do tej produkcji napisał Janusz Przymanowski.

Ekipa filmowa wykorzystała lokalne obiekty do realizacji większości scen w filmie. Kamera rejestrowała ujęcia bezpośrednio we wnętrzach kościoła św. Władysława oraz przy zabytkowej dzwonnicy. Kadrów dostarczyła również stojąca wówczas obok kościoła drewniana plebania z 1855 roku, a także skrzyżowanie ulic Podgórze i Kościelna w sąsiedztwie rynku.

Żywa historia w obiektywie

Miejsca znane z filmu Nałęckiego do dziś zachowały swój dawny, małomiasteczkowy układ przestrzenny. Choć zabytkowa drewniana plebania nie przetrwała do naszych czasów, dzwonnica oraz bryła kościoła św. Władysława stanowią doskonale zachowaną wizytówkę miejscowości.

Spacer tą częścią Kunowa pozwala przyjrzeć się z bliska architekturze gersonowskiego projektu i kunsztowi dawnych lokalnych rzemieślników. Przystając przy dzwonnicy, bez trudu można rozpoznać charakterystyczne tło, które niemal pół wieku temu trafiło na taśmę filmową.

Co warto zobaczyć w Kunowie?

Oprócz zespołu kościoła św. Władysława, w samym Kunowie oraz na terenie gminy znajduje się jeszcze kilka interesujących zabytków i obiektów przyrodniczych:

W samym Kunowie:

• Wodospad Kunowski – naturalny obiekt hydrologiczny o wysokości 6 metrów (zlokalizowany w rejonie ul. Kaznodziejskiej), będący największym wodospadem w województwie świętokrzyskim. W jego sąsiedztwie gniazduje rzadki gatunek ptaka – żołna zwyczajna.

• Rzeźby i figury z piaskowca kunowskiego – w przestrzeni miasta można zobaczyć dzieła lokalnych rzemieślników wykonane z szarego piaskowca. Należą do nich m.in. figura św. Jana Nepomucena z 1755 r. przy ul. Warszawskiej, figura św. Władysława z 1835 r. przed kościołem, a także figury św. Leonarda z 1846 r. i Pana Jezusa z 1862 r..
• Zabytkowy cmentarz parafialny z I połowy XIX wieku – na którym znajduje się m.in. pomnik obywatela Kunowa, żołnierza napoleońskiego i kawalera orderów Legii Honorowej oraz Virtuti Militari, a także mogiła powstańców styczniowych.
• Historyczny układ urbanistyczny – stanowiący pamiątkę dawnego rozplanowania przestrzennego miasta.
• Szlaki turystyczne – przez Kunów przebiega m.in. niebieski szlak pieszy im. Stanisława Jeżewskiego (prowadzący ze Świętego Krzyża do Pętkowic) oraz trasy rowerowe.

W najbliższej okolicy (gmina Kunów):

• Ruiny walcowni w Nietulisku Dużym – dziewiętnastowieczny zespół urbanistyczno-przemysłowy z unikalnym układem hydrotechnicznym i zachowanymi budynkami infrastruktury fabrycznej z lat 1834–1845.
• Kaplica św. Katarzyny w Kurzaczach (Janik) – ośmioboczna, gotycka kaplica z 1430 r. ufundowana przez biskupa Zbigniewa Oleśnickiego (najstarsza w Polsce wolnostojąca kaplica) ze słupem granicznym dóbr biskupich.
• Dawna Fabryka Tektury „Witulin” w Dołach Biskupich – zabytkowe założenie przemysłowe położone w dolinie Świśliny.
• Zespół dworsko-parkowy w Chocimowie – XIX-wieczny dwór otoczony zabytkowym parkiem.

Kunów to miejsce nad rzeką Kamienną, w którym dawne rzemiosło i sztuka wybitnych projektantów na trwałe wpisały się w lokalny krajobraz. Szary piaskowiec kunowski, obrabiany przez pokolenia rzemieślników i ukształtowany w dzwonnicy według wizji Wojciecha Gersona, pozostaje dowodem bogatej tradycji kamieniarskiej regionu.

Mimo upływu niemal pół wieku od wizyty ekipy filmowej Konrada Nałęckiego z 1977 roku, otoczenie kościoła św. Władysława zachowało swój kameralny, autentyczny charakter. Cały zabytkowy zespół kościelny z gersonowską dzwonnicą nadal przypomina o filmowej przeszłości miejscowości i stanowi jeden z najbardziej wyrazistych punktów na mapie powiatu ostrowieckiego