To najbogatsze miasteczka w Świętokrzyskiem. Jedno z nich na szczycie Polski

To nie tylko kwestia szczęśliwego położenia na mapie. To opowieść o tym, jak małe niegdyś miasteczka stały się finansowymi potęgami, a ich budżety zaczęły przypominać zestawienia zamożnych gmin spod Warszawy czy Wrocławia. Ranking Finansowy Samorządu Terytorialnego w Polsce 2025 wskazał liderów, dla których kryzys wydaje się pojęciem abstrakcyjnym, a wysoki poziom dochodów własnych pozwala na realizację wizji, o których sąsiedzi mogą tylko pomarzyć.

Morawica. Szósta siła w Polsce i regionalny fenomen

Prawdziwym "królem" świętokrzyskich samorządów pozostaje Morawica. W kategorii gmin miejsko-wiejskich miasteczko zajęło astronomiczne 6. miejsce w całej Polsce. Z indeksem syntetycznym na poziomie 4,06, Morawica deklasuje setki innych ośrodków, będąc jedyną reprezentantką regionu w ścisłej krajowej dziesiątce.

Co stoi za tym sukcesem? To przede wszystkim modelowa transformacja z gminy rolniczej w przemysłowo-usługowe serce powiatu kieleckiego. Strategiczne odblokowanie terenów inwestycyjnych i bliskość Kielc sprawiły, że Morawica stała się magnesem dla kapitału. Podczas gdy biedniejsze miasta regionu notują odpływ mieszkańców, tutaj saldo migracji jest dodatnie – ludzie chcą tu mieszkać, bo gmina oferuje standard życia na poziomie europejskim, od nowoczesnych szkół po rozbudowaną infrastrukturę rekreacyjną.

Busko-Zdrój. "Białe złoto" napędza miliony

Drugim filarem zamożności w regionie jest Busko-Zdrój. W tym samym ogólnopolskim zestawieniu miasteczko zajęło wysokie 44. miejsce w kraju z indeksem 3,73. Sukces Buska opiera się na fundamencie, który eksperci nazywają "białym złotem" – unikalnych wodach siarczkowych.

Busko-Zdrój to nie tylko uzdrowisko, ale sprawnie zarządzana maszyna finansowa. Funkcja lecznicza generuje potężne dochody własne gminy, pozwalając na utrzymanie bezrobocia na jednym z najniższych poziomów w regionie. To miasto kontrastuje z ubożejącym południem województwa – tutaj zabytki nie są "piękną scenografią do wymierania", ale częścią tętniącej życiem gospodarki prozdrowotnej, która przyciąga kuracjuszy i inwestorów z całego świata.

Ostrowiec Świętokrzyski. Miejski lider w trudnych czasach

W kategorii gmin miejskich (miast stanowiących odrębne gminy) na szczycie tabeli zameldował się Ostrowiec Świętokrzyski. Zajął on 17. miejsce w Polsce z indeksem 4,12, co w świecie twardych danych budżetowych jest wynikiem imponującym.

Ostrowiec pokazuje inną drogę do sukcesu – skuteczną walkę o utrzymanie funkcji gospodarczych w mieście o silnych tradycjach przemysłowych. Pomimo ogólnoeuropejskich problemów sektora ciężkiego, miasto potrafiło utrzymać wysoką sprawność finansową, co w Rankingu Finansowym 2025 dało mu pozycję lidera wśród największych świętokrzyskich miast (poza Kielcami).

"Tu się chce wracać"

Bogate miasteczka Świętokrzyskiego łączy jedno: umiejętność dywersyfikacji źródeł dochodu. Podczas gdy w najbiedniejszych gminach regionu aż 64% mieszkańców może oceniać dostęp do pracy jako zły, w ośrodkach takich jak Morawica czy Busko-Zdrój gospodarka opiera się na wielu filarach – od logistyki i przemysłu po zaawansowaną turystykę uzdrowiskową.

Dlaczego oni wygrywają?

Analiza Rankingu Finansowego JST 2025, przygotowana pod kierownictwem dr Małgorzaty Gałeckiej, wskazuje, że kluczem do sukcesu jest "samodzielność finansowa". Liderzy regionu potrafią wypracować wysokie dochody własne, co uniezależnia ich od transferów z budżetu państwa.

Reforma systemu finansowania samorządów z 2025 roku premiuje te jednostki, które są aktywne gospodarczo – ocenia ekspert analizujący trendy regionalne. Morawica czy Busko-Zdrój to gminy, które w porę zainwestowały w infrastrukturę przyciągającą podatników. Kiedy gmina ma środki na wkład własny do projektów unijnych, uruchamia się "efekt kuli śnieżnej": inwestycje generują kolejne dochody, a te pozwalają na jeszcze śmielsze projekty.

Nadzieja w "Smart Village" i nowoczesności

Przyszłość liderów regionu rysuje się w barwach koncepcji Smart Village i Smart City. Gminy takie jak Kije (lider wśród gmin wiejskich w Świętokrzyskiem z 129. miejscem w Polsce) czy Morawica stawiają na cyfryzację i nowoczesne usługi publiczne. Budowa centrów takich jak "Nidarium" w Umianowicach ma pokazać, że nowoczesna edukacja przyrodnicza może być dochodowym produktem turystycznym, który zatrzyma młodych ludzi w regionie.

Gdy słońce wschodzi nad tętniącą życiem Morawicą czy buskim parkiem zdrojowym, trudno nie odnieść wrażenia, że województwo świętokrzyskie ma ogromny, choć nierównomiernie rozłożony potencjał. Pozostaje pytanie: czy sukces liderów stanie się inspiracją dla uboższych sąsiadów, czy też przepaść między "bogatymi lokomotywami" a "finansowym ogonem" będzie się w najbliższych latach tylko pogłębiać?