Sandomierz. "Mały Rzym" w Świętokrzyskiem
Sercem Sandomierza, nazywanego często „Małym Rzymem”, jest tętniący życiem, pochyły Rynek otoczony urzekającymi, kamienicami, nad którymi dumnie góruje gotycko-renesansowy Ratusz. To idealny punkt wyjścia do pieszej wędrówki śladami historii, którą najlepiej rozpocząć od wizyty na Bramie Opatowskiej. Z jej szczytu roztacza się zjawiskowa panorama na rzekę Wisłę oraz charakterystyczny układ urbanistyczny tego jednego z najbardziej urokliwych miast w województwie świętokrzyskim. Schodząc z punktu widokowego, brukowane uliczki naturalnie prowadzą spacerowiczów w stronę Zamku Królewskiego – dawnej rezydencji królów Polski, która dziś mieści Muzeum Zamkowe. Magii temu miejscu dodaje fakt, że tuż obok historycznych murów i architektonicznych perełek natura stworzyła spektakularny Wąwóz Królowej Jadwigi, co czyni Sandomierz absolutnie wyjątkowym punktem na mapie Polski, gdzie wielka historia przenika się z kojącą zielenią.
Brama Opatowska w Sandomierzu
Brama Opatowska to jeden z najważniejszych i najbardziej wyrazistych zabytków Sandomierza. Ta gotycka brama wjazdowa została wzniesiona w drugiej połowie XIV wieku z fundacji króla Kazimierza Wielkiego jako kluczowy element miejskich murów obronnych. Choć jej surowa bryła pamięta czasy średniowiecza, w XVI wieku zyskała unikalny charakter dzięki renesansowej attyce, której fundatorem był lokalny lekarz, Stanisław Bartolon. Co ciekawe, jest to jedyna zachowana brama miejska spośród czterech pierwotnie prowadzących do Sandomierza (obok nieistniejących już bram: Zawichojskiej, Lubelskiej i Krakowskiej). Oprócz niej dawny system obronny reprezentuje dziś jedynie flanka Dominikańska, powszechnie znana jako Ucho Igielne.
Brama Opatowska zapisała się również na kartach historii i popkultury. 8 lutego 1863 roku, podczas powstania styczniowego, rozegrał się tu dramatyczny epilog bitwy pod Słupczą – uciekający powstańcy wznieśli w bramie barykadę, która jednak szybko uległa pierwszemu szturmowi kozackiemu. Ponad sto lat później, w 1979 roku, ten monumentalny zabytek posłużył za kultową scenerię do teledysku Anny Jantar do przeboju „Nic nie może wiecznie trwać”.
Zamek Królewski w Sandomierzu
Zamek Królewski w Sandomierzu, wzniesiony z inicjatywy Kazimierza III Wielkiego na miejscu dawnego grodu, stanowił jedną z kluczowych rezydencji polskich władców. W XV i XVI wieku, za panowania Jagiellonów, obiekt gruntownie przebudowano, nadając mu imponujący, renesansowy kształt z trzema skrzydłami i arkadowym dziedzińcem. Kres czasów świetności warowni przyniósł potop szwedzki – w 1656 roku wycofujące się wojska najeźdźcy wysadziły zamek w powietrze, z czego ocalało jedynie skrzydło zachodnie. Choć za panowania Jana III Sobieskiego podjęto próbę odbudowy, po III rozbiorze Polski władze austriackie przekształciły budynek w więzienie, co doprowadziło do jego klasycystycznej przebudowy w XIX wieku. Funkcję penitencjarną obiekt pełnił aż do 1959 roku. Po gruntownej renowacji, od 1986 roku w historycznych murach zamku mieści się Muzeum Zamkowe w Sandomierzu, chroniące dziedzictwo tego wyjątkowego miejsca.
Tajemnice sandomierskich podziemi
Jedną z największych, a zarazem najbardziej fascynujących atrakcji Sandomierza jest Podziemna Trasa Turystyczna, która skrywa w sobie wieki kupieckiej historii miasta. Ta niezwykła konstrukcja, łącząca 34 dawne piwnice i składy z XIV i XV wieku, powstała paradoksalnie w wyniku kryzysu. Gdy w latach 60. XX wieku miastu zaczęły zagrażać katastrofy budowlane i zapadliska, do akcji wkroczyli naukowcy z krakowskiej AGH oraz górnicy z Bytomia. Dzięki ich pracy nie tylko uratowano sandomierską Starówkę, ale i zaadaptowano podziemny labirynt na cele turystyczne, otwierając go dla zwiedzających w 1977 roku. Dziś turyści mogą przemierzyć 470-metrowy szlak biegnący na głębokości od 4 do 12 metrów pod rynkiem i zabytkowymi kamienicami. Spacer z przewodnikiem (rozpoczynający się przy Rynku 10, a kończący w Ratuszu) to nie tylko okazja do podziwiania oryginalnych obmurowań i ekspozycji rzemiosła, ale też szansa na posłuchanie lokalnych legend, na czele z tą o bohaterskiej Halinie Krępiance, która ocaliła gród przed Tatarami. Obiekt jest dostępny dla zwiedzających przez cały rok.
Sandomierz. Jedno z najbardziej urokliwych miejsc w Świętokrzyskiem
Sandomierz to miasto, które od wieków zajmuje szczególne miejsce na mapie Polski. Malowniczo położony na wzgórzach nad Wisłą, jest jednym z najstarszych i najważniejszych ośrodków miejskich w kraju. Unikalne piękno Sandomierza tworzy jego malownicze położenie na wzgórzach, pociętych głębokimi wąwozami lessowymi. Najbardziej znany jest Wąwóz Królowej Jadwigi – pomnik przyrody wyżłobiony przez wodę i porośnięty drzewami liściastymi. Jest idealnym miejscem na spacer, szczególnie w upalne dni. W pobliżu miasta znajdują się Góry Pieprzowe (Pieprzówki) – rezerwat przyrody z unikalną roślinnością stepową i największym skupiskiem dziko rosnących róż w Polsce.
Sandomierz. Zdjęcia
9
